Anasayfa › Teknik SEO
Teknik Seo
Teknik SEO, Google’ın okuduğu sürümün, yani sitenizin telefondaki hâlinin eksiksiz olmasını, bağlantıların bir yere varmasını ve her sayfanın tek bir adreste durmasını sağlar.
Teknik SEO Neden Önce Sitenizin Telefondaki Hâline Bakar?
Sitenizi büyük olasılıkla dükkândaki bilgisayarın geniş ekranında gördünüz, orada beğendiniz, orada onayladınız. Google ise sayfalarınıza telefon tutan bir ziyaretçi gibi gelir; okuduğu, tarttığı ve sıraya koyduğu hâl sitenizin telefon ekranındaki hâlidir. Teknik SEO işe bu yüzden iki görüntü arasındaki farkla başlar: geniş ekranda duran ama telefonda eksilen her şey, arama motoru için hiç yazılmamış sayılır.
Bunun nedeni basittir. İnsanlar artık aramanın çoğunu yolda, tezgâh başında ya da minibüs beklerken telefondan yapıyor. Google da buna uyarak her sitenin telefon sürümünü asıl kopya kabul etti. Bilgisayar sürümü ayrıca okunup telefondakiyle birleştirilmez. Uzun bir hizmet anlatımı yalnızca geniş ekranda görünüyorsa, o anlatımdaki kelimelerle yapılan aramalarda sayfanızın öne çıkması için bir dayanak kalmaz.
Eksilme çoğu zaman iyi niyetle olur. Tasarımcı küçük ekrana sığdırmak için uzun açıklamayı kısaltır, fiyat çizelgesini kaldırır, menüyü üç başlığa indirir, hizmet verilen ilçelerin sayıldığı bölümü gizler. Sayfa telefonda derli toplu görünür, siz de memnun kalırsınız. Oysa kaldırılan her bölümle birlikte arama motorunun sitenizden öğrenebileceği bilgi de azalır; üstelik bunu size haber veren bir uyarı çıkmaz.
Burada ince bir ayrım vardır: katlanan bölüm ile kaldırılan bölüm aynı şey değildir. Başlığına dokununca açılan bir bölüm sayfanın içinde durur; arama motoru onu okur, ziyaretçi de isterse açar. Telefonda hiç yüklenmeyen bir bölüm ise ortada yoktur. Yer kazanmak gerekiyorsa doğru yol bilgiyi atmak değil, katlamaktır. Uzun metinler, çizelgeler ve ilçe adları bu yolla küçük ekrana sığar.
Telefona özgü başka engeller de vardır. Sayfa açılır açılmaz bütün ekranı kaplayan bir duyuru penceresi, parmakla büyütmeden okunamayan yazılar, birbirine yapışık düğmeler hem ziyaretçiyi hem arama motorunu zorlar. Menüden çıkarılan sayfalara telefonda ulaşmanın yolu kalmayabilir. Patnos’tan gelen minibüste ya da Gürbulak’ta sıra bekleyen tırın kabininde sitenizi açan kişi bunların hepsini ilk dakikada yaşar ve çoğu zaman geri döner.
Ücretsiz site taraması sırasında sayfalarınızı iki ekranda yan yana açar, telefonda eksilen ya da ulaşılamayan her bölümü ayrıca işaretleriz. Bulduklarımız, çalışma başladığında teknik SEO başlığı altında ilk ayın yazılı listesinde yerini alır. Düzeltme çoğu zaman sayfayı baştan yapmayı gerektirmez: gizlenen bölüm geri getirilir, katlanır hâle çevrilir, menüye eksik bağlantılar eklenir. Yazılar ve fotoğraflar olduğu gibi kalır.
Çıkmaz Sokağa Açılan Bağlantılar Nasıl Birikir, Nasıl Temizlenir?
Eski bir yazınızdaki “kış lastiği fiyatları” bağlantısına dokunan ziyaretçi, “aradığınız sayfa bulunamadı” satırıyla karşılaşır. Yol orada biter; geri dönmekten başka yapacağı bir şey yoktur. Bu tür bağlantılara kırık bağlantı denir ve bir sitenin çıkmaz sokaklarıdır. Tek tek bakıldığında önemsiz görünürler. Yıllar içinde onlarcası biriktiğinde ise site, her köşesinde duvara çıkan bir mahalleye benzemeye başlar.
Kimse bir bağlantıyı bilerek kırmaz; bağlantılar kendiliğinden kırılır. Satıştan kalkan ürünün sayfası silinir, bir hizmetin adı ve adresi değişir, kampanya biter, site yenilenirken eski adresler geride bırakılır. Bazen de bağlantı yazılırken bir harf eksik girilmiştir. Her değişiklik arkasında birkaç ölü yol bırakır. Sayfayı silen kişi, o sayfaya başka hangi sayfalardan gelindiğini çoğu zaman hatırlamaz.
Bunun üç bedeli vardır. Ziyaretçi aradığını bulamaz ve çoğu kez siteden çıkar. Arama motorunun sayfaları gezen yazılımı, sitenize ayırdığı sınırlı vakti var olmayan adresleri yoklayarak harcar. Üçüncüsü en az bilinenidir: başka bir sitenin size verdiği bağlantı silinmiş bir sayfayı gösteriyorsa, o bağlantının taşıdığı itibar da boşa gider. Emekle kazanılmış bir tavsiye, kapalı bir kapıya yollanmış olur.
Çıkmazları bulmanın iki yolu vardır. Birincisi, siteyi bir ziyaretçi gibi baştan sona dolaşan ve her bağlantıya tek tek dokunan bir yazılımdır; hangi sayfadaki hangi bağlantının boşa çıktığını satır satır döker. İkincisi Search Console’dur: Google’ın her site sahibine parasız verdiği bu panel, kendi gezdiği sırada bulamadığı adresleri listeler. İki liste birbirini tamamlar; biri içerideki, öteki dışarıdan gelen çıkmazları gösterir.
Temizlik, her çıkmaza ayrı ayrı karar vermektir. Bağlantı yanlış yazılmışsa kaynağında düzeltilir. Sayfa taşınmışsa eski adrese yönlendirme konur; yönlendirme, eski adrese geleni kendiliğinden yenisine götüren ayardır. Sayfanın karşılığı gerçekten kalmadıysa “bulunamadı” yazısı dürüst cevaptır; yeter ki o sayfada arama kutusu, ana başlıklar ve telefon numarası bulunsun. Yeri kalmamış bütün adresleri topluca anasayfaya bağlamak ise ziyaretçiyi yalnızca şaşırtır.
Teknik SEO çalışmasında bu temizlik tek seferlik bir iş sayılmaz, çünkü site yaşadıkça yeni çıkmazlar doğar. Kalıcı çözüm bir alışkanlıktır: bir sayfa silinirken ya da adı değişirken yönlendirmesi de aynı gün konur. Bunun dışında liste belirli aralıklarla yeniden çıkarılır ve yeni bulunanlar o ayın işlerine eklenir. Ay sonu raporunda kaç çıkmazın kapatıldığını, hangilerinin bilerek bırakıldığını görürsünüz.
Bir Sayfanın Adresi Neden Okunaklı ve Tek Olmalıdır?
Bir sayfanın adresi, ekranın en üstündeki satırda görünen ve o sayfayı dünyadaki bütün öteki sayfalardan ayıran yazıdır. İki adres düşünün. Birinin sonunda “kombi-bakimi” yazıyor; ötekinde soru işaretleri, rakamlar ve anlamsız harf dizileri art arda geliyor. İlkine bakan kişi sayfada ne bulacağını açmadan bilir. İkincisi ise hiçbir şey söylemez; bir mesajda paylaşıldığında şüpheli bile görünür.
Okunaklı adresin kuralı kısadır: sayfanın konusunu anlatan birkaç sade kelime, aralarında kısa çizgi, hepsi küçük harf. Tarih, sıra numarası ya da yazılımın kendi ürettiği kodlar adrese girmez. Böyle bir adres arama sonucunda başlığın hemen üstünde görünür ve arayana doğru yere geldiğini sezdirir. Arama motoru için de küçük ama açık bir ipucudur; sayfanın konusunu başlıktan önce adres haber verir.
İşin ikinci yarısı, her sayfanın tek bir adresi olmasıdır. Kulağa kendiliğinden öyleymiş gibi gelir, oysa çoğu sitede aynı sayfa birkaç ayrı adresten açılır: başında “www” olanı ve olmayanı, sonunda eğik çizgi bulunanı ve bulunmayanı, sıralama seçeneği eklenmiş hâli, sosyal medyada paylaşılırken ucuna izleme kodu takılmış hâli. Sizin gözünüzde bunların hepsi aynı sayfadır; ekranda bir fark göremezsiniz.
Arama motoru ise her adresi ayrı bir sayfa sayar ve karşısında aynı yazının birkaç kopyasını bulur. Hangisini göstereceğine kendi karar vermek zorunda kalır; seçtiği adres sizin istediğiniz olmayabilir. Daha önemlisi, sayfaya gelen bağlantılar ve ziyaretler kopyalar arasında bölünür. Tek bir güçlü sayfa yerine birbirine rakip birkaç zayıf sayfanız olur. Gezen yazılımın vakti de kopyalara gider, yeni sayfalarınıza sıra geç gelir.
Çözüm, her sayfa için bir asıl adres seçmek ve ötekileri ona bağlamaktır. Gereksiz hâller asıl adrese yönlendirilir. Sıralama ya da süzme seçenekleri gibi kalması gereken hâllere, sayfanın görünmeyen kısmında “asıl adres şudur” diyen bir işaret konur. Site içindeki bağlantılar ve arama motoruna verilen sayfa listesi, yani site haritası, yalnızca asıl adresleri kullanır. Böylece site kendi içinde tek bir dil konuşur.
Bir uyarı da eski adresler içindir. Yıllardır ziyaret getiren bir adres, yalnızca daha güzel görünsün diye değiştirilmez; değişmesi şartsa eskisi mutlaka yenisine yönlendirilir. Yeni açılan sayfalara ise ilk günden okunaklı adres verilir. Teknik SEO kapsamında adreslerin dökümü çıkarılır; hangi adresin kalacağı, hangisinin birleşeceği sayfa sayfa yazılır. Böyle bir döküm, siteye ileride kim dokunursa dokunsun yol gösteren bir kayıttır.
Ziyareti Sayan Araçlar Yanlış Kurulduysa Hangi Kararınız Yanlış Çıkar?
Hayvan pazarında kantar yanlış tartıyorsa alan da satan da yanılır; üstelik ikisi de yanıldığını bilmeden evine döner. Sitenizdeki ziyaretleri sayan araçlar da böyle bir kantardır. Hangi sayfanın okunduğunu, hangi aramanın müşteri getirdiğini, reklama verilen paranın karşılığını onlardan öğrenirsiniz. Kantar bozuksa kararlarınız da bozuk çıkar; işin kötüsü, rakamlar ekranda son derece düzgün ve inandırıcı görünmeyi sürdürür.
Söz konusu iki araçtır. İlki, her sayfanıza eklenen küçük bir kod parçasıyla çalışır ve siteye kaç kişinin, nereden gelip hangi sayfalara baktığını kaydeder. İkincisi Search Console’dur; sitenizin aramalarda kaç kez göründüğünü ve hangi kelimelerle tıklandığını gösterir. İkisi de ücretsizdir, ikisi de doğru kurulmak ister. Kurulum çoğu zaman site yapılırken aceleyle geçilir ve sonradan dönüp bakan olmaz.
En sık rastlanan kusur, sayım kodunun siteye iki kez eklenmesidir: biri tasarımın içinde kalmıştır, öteki sonradan bir eklentiyle, yani siteye ilave edilen yardımcı bir programla gelmiştir. Her ziyaret iki kez yazılır ve site olduğundan kalabalık görünür. Tersi de olur: kod bazı sayfalarda yoktur, oralara gelenler sayılmaz. Bir de siz ve çalışanlarınız vardır; gün boyu siteyi açan herkes ziyaretçi hanesine eklenir.
Asıl bilmek istediğiniz şey ziyaret sayısı değil, sonuçtur: kaç kişi numaranıza dokundu, kaç kişi formu gönderdi, kaç kişi haritada yolunuzu sordu? Bunların sayılması ayrıca tanımlanmak zorundadır; tanımlanmadıysa araç yalnızca gelenleri görür, arayanları görmez. O zaman hangi sayfanın ya da hangi aramanın telefonunuzu çaldırdığını bilemezsiniz. Elinizde kalabalığı gösteren ama müşteriyi göstermeyen bir sayaç kalır.
Yanlış rakamın bedeli yanlış karardır. Yalnızca kendi çalışanlarınızın açtığı bir sayfayı en çok okunan sayfanız sanır, emeğinizi oraya verirsiniz. Telefonla müşteri getiren bir reklamı, sayaçta karşılığı görünmediği için kesersiniz. Tasarım değişikliğinde kod düştüğü için boş görünen bir ayı durgunluk sayar, gereksiz yere indirime gidersiniz. Hiçbiri kötü niyetle verilmiş karar değildir; hepsi yanlış tartan bir kantara güvenmenin sonucudur.
Teknik SEO çalışmasının ilk işlerinden biri bu yüzden araçların kendisini sınamaktır. Telefondan bir deneme ziyareti yapılır ve kayda bir kez mi, iki kez mi düştüğüne bakılır. Deneme formu gönderilir, numaraya dokunulur, sayılıp sayılmadığı görülür. Search Console’un sitenizin doğru adresine bağlı olduğu doğrulanır. Ay sonu raporunda okuyacağınız her rakam bu araçlardan geldiği için, önce rakamın kaynağı sağlama alınır.
Telefonda yer açmak için bazı bölümleri gizledim, bunun bir zararı olur mu?
Bölüm dokununca açılıyorsa zararı olmaz; sayfanın içinde durur ve okunur. Telefon sürümünden bütünüyle çıkarıldıysa arama motoru o bilgiyi görmez. Gizlenen bölümlerin hangi türden olduğu tarama sırasında tek tek ayrılır.
“Bulunamadı” sayfası bir sitede hiç olmamalı mı?
Her sitede olur ve olması olağandır; silinen bir sayfanın adresi sonsuza dek yaşamaz. Sorun, kendi sayfalarınızın o adreslere bağlantı vermeyi sürdürmesi ve bir zamanlar ziyaret getiren adreslerin karşılıksız bırakılmasıdır. Temizlenen bunlardır.
Sayfa adreslerim harf ve rakam dizilerinden oluşuyor, hepsini değiştirmeli miyim?
Hepsini değil. Ziyaret getiren bir adresi değiştirmek, yönlendirme konsa bile kısa süreli bir dalgalanmaya yol açabilir. Önce yeni sayfalara okunaklı adres verilir; eskilerden yalnızca gerçekten sorun çıkaranlar, yönlendirmesiyle birlikte ele alınır.
Ziyaretçi sayım bir gecede sıçradı, buna sevinmeli miyim?
Önce nedenine bakın. Sayım kodu iki kez eklenmiş ya da siteyi yazılımlar yoklamış olabilir. Gerçek bir artış telefonlara, mesajlara ve Search Console’daki tıklamalara da yansır; yalnızca tek bir sayaçta görünen sıçrama çoğu zaman kurulum hatasıdır.